Van concertreis naar nieuw ensemble: vijf jonge musici in Écrainville

Afgelopen zomer reisden vijf prijswinnaars van het Klassiek Concours en het Compositie Concours af naar Écrainville in Normandië. De musici, die elkaar voor een groot deel nog nooit hadden ontmoet of samen hadden gemusiceerd, brachten daar in het sfeervolle kasteel van het Nederlandse kunstenaarsduo Ravage twee concertprogramma’s rond de thema’s Oorlog en Liefde. Jonge muzikale talenten, nieuwe composities, beeldende kunst en theater kwamen er samen. En wat begon als een eenmalig project, kreeg na deze bijzondere week meteen een vervolg.

Een bijzondere samenwerking

De voorbereiding begon al maanden voor de reis. De vijf musici wonen verspreid over Nederland en Vlaanderen. Via onlinebijeenkomsten werkten ze gezamenlijk aan de inhoud van de twee programma’s.

Pol, componist, zanger en pianist uit Groningen, vertelt hoe het avontuur begon: “Toen ik begin dit jaar uit het niets gebeld werd door Kirsten (senior medewerker artistieke ontwikkeling bij het Prinses Christina Concours) had ik geen idee dat dit het begin zou zijn van een van de meest bijzondere muzikale ervaringen uit mijn leven.” Hij wist direct dat hij erbij wilde zijn, hoewel hij daarvoor toestemming moest krijgen om een week van zijn studie geneeskunde en zijn coschappen te missen.

Ook Ido, componist, pianist en conservatoriumstudent in Amsterdam, was meteen enthousiast toen hij in de trein gebeld werd met de uitnodiging. “Wat volgde waren zoom calls met brainstormsessies, waarbij we al ons mogelijke repertoire op tafel gooiden om er connecties in te vinden.”

Uit die gesprekken ontstonden de twee centrale thema’s. In Normandië is het gewoonweg onmogelijk om het thema Oorlog niet aan te snijden. Liefde vormde een mooie tegenhanger. De thema’s vormden niet alleen de basis voor het bestaande repertoire, maar ook voor negen nieuwe composities die speciaal voor de concerten werden geschreven.

De vijf musici brachten verschillende disciplines samen: onder hen waren drie pianisten, een sopraan, mezzosopraan, bariton en drie componisten.

Liselotte, mezzosopraan en conservatoriumstudent in Utrecht: “Het was best spannend omdat we vooraf niet helemaal wisten hoe het zou zijn om met elkaar te spelen, maar Kirsten verzekerde ons ervan dat het helemaal goed zou komen.” Die voorspelling bleek te kloppen. “Al vanaf de eerste dag bleek er op muzikaal vlak meteen chemie te zijn.”

Marjolein, sopraan, en haar broer Elewout, componist en pianist, beiden studenten aan het Conservatorium van Gent, beamen deze ervaring: “Tijdens de eerste avond zongen we spontaan het later tot lijflied uitgeroepen trio Tous les trois réunis van Donizetti. Het was zalig om tijdens het zingen te merken hoe we zelfs zonder ooit samen gerepeteerd te hebben al zo op elkaar ingespeeld waren.”

Intensieve repetities

Na aankomst in Écrainville volgden twee intensieve repetitiedagen. Omdat vooraf gezamenlijk repeteren niet mogelijk was geweest, moest in korte tijd veel gebeuren.

De gedrevenheid van de musici was groot. Marjolein en Elewout: “Kirsten moest ons op een gegeven moment dwingen om pauze te nemen, anders waren we nog uren doorgegaan.” Tussen de repetities door was er gelukkig ook ruimte voor ontspanning. Zo maakten de musici een uitstapje naar de kliffen en het strand van Étretat. Een duik in zee vormde een welkome onderbreking van de intensieve voorbereiding.

Muziek en beeldende kunst

De concerten vonden plaats in een kasteel dat bewoond wordt door het Nederlandse kunstenaarsduo Ravage. Het gebouw is van boven tot onder, zelfs inclusief de toiletten, gevuld met kunst. De nieuwe werken werden gecomponeerd als muzikale vertaling van de aanwezige kunstwerken, “een beetje à la de schilderijententoonstelling van Moessorgski,” aldus Pol. De omgeving werd daarmee niet alleen het decor van de concerten, maar ook onderdeel van de artistieke ervaring.

‘Oorlog’: muziek over grenzen heen

Het eerste concert met als thema Oorlog bracht muziek uit verschillende Europese landen samen: Engeland, Duitsland, Frankrijk, Italië en Nederland. Daarnaast werden zeven speciaal voor deze gelegenheid geschreven composities uitgevoerd.

De zware thematiek werd gecombineerd met een gevarieerde presentatie met kleine toneelstukjes en theatrale elementen. Ido: “We wilden er een totaalervaring van maken en bedachten op de dag van de concerten zelf nog allerlei toneelstukjes en outfitwissels die bij de stukken pasten.”

Ook de afsluiting van het eerste concert was bijzonder. Als toegift werd de Barcarolle van Jacques Offenbach uitgevoerd. Omdat dit oorspronkelijk een duet is, moesten de vijf musici creatief omgaan met de bezetting. Uiteindelijk kregen alle vijf een rol en werden zelfs een klokkenspel en triangel ingezet. Na afloop volgde een picknick in de tuin van het kasteel. De informele setting gaf de musici de gelegenheid om met het enthousiaste publiek na te praten.

Liefde: een feestelijk contrast

Een dag later volgde het tweede, luchtigere programma, met als thema Liefde in al haar facetten. Het programma bestond opnieuw uit een combinatie van bekende klassiekers, minder bekende werken en nieuwe composities. De presentatie was speels en theatraal en ook de entourage droeg bij aan de feestelijke sfeer. Voor iedere gast was een grote, kleurrijke en fraai versierde strik gemaakt. De uitbundige kleurenpracht was verbluffend.

Marjolein: “Het is onmogelijk om in woorden te beschrijven hoeveel we er zelf van genoten hebben.” Dat enthousiasme bleek zelfs na afloop: de vijf musici liepen weg van de gezamenlijke picknick om hun favoriete stukken nogmaals samen te zingen en te spelen.

Een totaalervaring

Voor initiatiefnemer Det Regts was de hele week meer dan alleen een reeks concerten: “Een combinatie van jonge musici, zangers en zangeressen, prachtige eigen composities, een kasteel vol kunst, een enthousiast publiek en een feestelijke ambiance. Champagne, wijn, een heerlijke picknick, de kleurrijke strikken en het zomerse weer maakten het geheel compleet.”

Liselotte: “Voor mij was het een hele mooie ervaring, waar ik heel veel plezier heb beleefd met iedereen die mee was, en waar ik me stiekem toch ook een beetje een ster voelde.”

Een ensemble met toekomst

Misschien wel het belangrijkste resultaat van de concertweek was de muzikale en persoonlijke band die tussen de vijf musici ontstond. Wat begon als een eenmalig project, kreeg meteen een vervolg.

Pol: “De muzikale en persoonlijke klik die we als uitvoerenden ervaarden, maakte dat we besloten hebben om deze lijn door te zetten en als ensemble actief te blijven.” Inmiddels staan er al meerdere concerten gepland en wordt er hard gewerkt aan het binnenhalen van verdere optredens.

Ook Marjolein en Elewout benadrukken aan het einde van hun terugblik hoe dankbaar ze zijn voor de kansen die ze via het Prinses Christina Concours krijgen. De motivatie waarmee ze uit Frankrijk terugkeerden, nemen ze mee naar nieuwe muzikale projecten.

Ido: “Ik ben ontzettend dankbaar voor dat ene telefoontje in de trein!"